In vigore al

RICERCA:

In vigore al: 11/09/2012

c) Lege provinziala di 28 de novëmber 2001, n. 171)
Lege söi mêsc stlüć

1)
Publicada tla injunta n. 1 al B.O. 11 de dezëmber 2001, n. 51.

PERT 1
Desposiziuns generales

Art. 1 (Mêsc stlüt)  delibera sentenza

(1) Sciöche mêsc stlüt vëgnel conscidré la globalité di imobii cun i dërć colià, che é scrita ite tla seziun 1 (mêsc stlüć) dl liber fondiar.

massimeVerwaltungsgericht Bozen - Urteil Nr. 89 vom 01.04.1996 - Eigenschaft als geschlossener Hof - Feststellung durch die Landeshöfekommission - Ermessensbeurteilung Geschlossener Hof im Eigentum von kirchlichen Einrichtungen - Konkordatsregelung

Art. 2 (Costituziun de n mêsc stlüt)           delibera sentenza

(1) Por che imobii agricoi formes n mêsc stlüt mëss la costituziun dl lüch instës tó ite na ćiasa d´abitaziun cun les relatives frabiches da paur y le davagn mesan anual dl lüch da paur mëss garantì n mantignimënt adatè a almanco cater porsones zënza jì indere sura le tripl de chësc davagn fora.

(2) Sciöche ćiasa d´abitaziun él da conscidré aladô dl coma 1 vigni frabicat, local o grup de locai destinà ales ativitês de agriturism y ales nezescitês abitatives dl proprietar o dla proprietara y di parënć o dles parëntes che vir sön le lüch cun intlujiun dla porsona che à zedü le lüch y de so om o de süa fomena y di lauranć o dles laurantes da paur che laora normalmënter sön le lüch. Aladô dl coma 1 é conscidrades frabiches da paur vigni frabicat, local o grups de locai inće sce ai é tla ćiasa d´abitaziun o lià a chësta, destinà al inventar vi y mort mo inće ala deposiziun, al´elaboraziun y ala comerzialisaziun de produć dl lüch.

(3) Sce al manćia na ćiasa d´abitaziun cun les relatives frabiches da paur relatives pol gnì costituì n mêsc stlüt sce al vëgn tut ite düć i terac da coltivé de proprieté dl damanant o dla damananta adatà ala costituziun de n mêsc stlüt y sce:

  1. la suraspersa aziendala à n´estenjiun de almanco trëi hectars de viticoltöra o de coltöra de früć o de sis hectars de ćiamp o pre y le damanant o la damananta é n coltivadù diret o na coltivadëssa direta aladô dl articul 31 dla lege dl 26 de mà 1965, n. 590 y é atif/iva tl´agricoltöra da almanco cin agn o cumprovëies d´avëi n´esperiënza profescionala tl´agricoltöra de almanco cin agn o sce le damanant o la damananta é, aladô dles respetives normes, n paur jonn o na paura jona,à n titul de stüde o n diplom fissé tl regolamënt d’esecuziun preodü dal articul 49 y eserzitëia n´ativité agricula, o se dà jö cun l’ativité agricola da almanco diesc agn, ne po la suraspersa aziendala nia ester mëndra dla suraspersa nezesciara por arjunje le rendimënt minim sciöche determiné dala Junta provinziala;
  2. le damanant/la damananta o so om/süa fomena n´é nia o n´é nia stà ti ultimi cin agn proprietars de n´abitaziun adatada al alojamënt dla familia da paur no sciöche proprietars o comproprietars no sciöche partezipanć a na sozieté y i bojëgns ogetifs dl´aziënda agricola iustifichëia la realisaziun de n lüch nü. 2)

(4) Le mêsc stlüt ne perd nia süa funziun sce le davagn mesan anual va sura le davagn mascimal aladô dl coma 1. Te chësc caje adatëia la comisciun locala por i mêsc stlüć sön domanda dl proprietar o dla proprietara, de n comproprietar o de na comproprietara, de n coarpadù o de na coarpadëssa la consistënza dl mêsc stlüt ales condiziuns scrites dant dal coma 1, determinan i tòć de grunt da destachè dal lüch. Por che les relatives domandes ne restes nia zënza conzesciun mësseles gnì presentades alplü tert ćina ala notificaziun dl decret cun chël che le tribunal tla prozedöra por la determinaziun dla porsona che surantol le lüch y dl prisc d´assunziun dl lüch stabilësc l´audiënza por la discusciun.3)

(5) Implü ne perd le mêsc stlüt nia süa funziun sce por val´gauja vëgnel a manćé düć o na pert di frabicać aladô dl coma 1. La comisciun locala por i mêsc stlüć po sön domanda dl proprietar o dla proprietara, de n comproprietar o de na comproprietara, de n coarpadù o de na coarpadëssa impò despone la revocaziun dla funziun de mêsc stlüt sce por rajuns sceries vëgnel stlüt fora permanetamënter na recostruziun di frabicać instësc.

massimeT.A.R. di Bolzano - Sentenza N. 393 del 01.12.2008 - Maso chiuso - trasferimento di sede e spostamento della sede - commissione speciale ex comma 29 dell'art. 107 legge urbanistica provinciale
massimeVerwaltungsgericht Bozen - Urteil Nr. 337 vom 07.08.2006 - Geschlossener Hof - Wohngebäude - Abtrennung ohne Angliederung
massimeDelibera N. 4039 del 31.10.2005 - Determinazione del compendio unico ai sensi della lege provinciale sui masi chiusi
massimeVerwaltungsgericht Bozen - Urteil Nr. 332 vom 05.07.2004 - Geschlossener Hof - Auflösung - Voraussetzungen - Hälfte Ertrag für Unterhalt vierköpfiger Familie
massimeT.A.R. di Bolzano - Sentenza N. 140 del 28.05.2001 - Ricorso giurisdizionale - mancata indicazione norme inequivocabilmente desumibili Maso chiuso - domanda di svincolo - valutazione della produttività - minima unità culturale
massimeVerwaltungsgericht Bozen - Urteil Nr. 334 vom 06.12.2000 - Widerruf der Eigenschaft als geschlossener Hof - Bewertung des Ertrages - Ermessensentscheidung der Landeshöfekommission
massimeT.A.R. di Bolzano - Sentenza N. 99 del 09.04.1996 - Delibere delle commissioni per i masi chiusi - sindacato di legittimità - giudice amministrativo
massimeVerwaltungsgericht Bozen - Urteil Nr. 89 vom 01.04.1996 - Eigenschaft als geschlossener Hof - Feststellung durch die Landeshöfekommission - Ermessensbeurteilung Geschlossener Hof im Eigentum von kirchlichen Einrichtungen - Konkordatsregelung
massimeVerwaltungsgericht Bozen - Urteil Nr. 3 vom 08.01.1996 - Zusammensetzung der LandeshöfekommissionBildung eines geschlossenen Hofes ohne Wohn- und Wirtschaftsgebäude - Definition von Selbstbebauer
2)
Le coma 3 é gnü sostituì dal art. 4, coma 1, dla l.p, di 20 de jügn 2005, n. 4.
3)
La verjiun todëscia dl art. 2, coma 4 é gnüda sostituida dal art. 1, coma 1, dla l.p. di 22 de jenà dl 2010, n. 2

Art. 3 (Domanda de costituziun de n mêsc stlüt)  delibera sentenza

(1) Sön domanda dl proprietar o dla proprietara pol gnì costituì n mêsc stlüt do avëi ciafè l´autorisaziun dala comisciun locala por i mêsc stlüć sce al vëgn ademplì les condiziuns aladô dl articul 2.

(2) Tl caje de comproprieté mëss la domanda por la costituziun de n mêsc stlüt gnì presentada da düć i comproprietars o da dötes les comproprietares.

(3) Cun le decret dl liber fondiar cun chël che al vëgn desponü le trasferimënt di imobii tla seziun 1 dl liber fondiar va en forza la faziun iuridica dl mêsc stlüt.

(4) Düć i mêsc impormò costituis sön domanda de paurs jogn aladô dla lëtra a), coma 3, dl articul 2 ne po nia gnì alienà por n tëmp de 20 agn pian ia da süa iscriziun tl liber fondiar, ater co sce l’alienaziun vëgn fata a bëgn de parënć ćina al terzo degré o de paurs jogn che à i recuisić preodüs dal articul 2. La comisciun locala por i mêsc stlüć desponn dlungia l’autorisaziun dl mêsc impormò costituì inće la proibiziun de alienaziun aladô de chësc coma che vëgn scrit sö tl liber fondiar a ćiaria dl mêsc impormò costituì. Te caji straordinars po la proibiziun de alienaziun gnì revocada dala comisciun provinziala por i mêsc stlüć.4)

massimeT.A.R. di Bolzano - Sentenza N. 99 del 09.04.1996 - Delibere delle commissioni per i masi chiusi - sindacato di legittimità - giudice amministrativo
4)
L'art. 3, coma 4 é gnü injuntè dal art. 1, coma 2, dla l.p. di 22 de jenà dl 2010, n. 2.

PERT 2
Limitaziuns dla facolté de desposiziun dl proprietar o dla proprietara dl mêsc stlüt

Art. 4 (Modificaziuns pro la consistënza de n mêsc stlüt)   delibera sentenza

(1) L´autorisaziun da pert dla comisciun locala por i mêsc stlüć mëss gnì damanada por dötes les mudaziuns tl´estenjiun dl mêsc stlüt o tla consistënza di dërć reai lià al mêsc stlüt che ne deröia nia da n´espropriaziun por utilité publica o da n plann de recomposiziun dl terac aprovè aladô dles desposiziuns relatives dala Junta provinziala; chësta autorisaziun é inće nezesciara por la conzesciun dla rajun de spersa y por la stipulaziun de n contrat d’afit o de n contrat d’afit de na cossa produtiva, che döres plü de chinesc agn.5)

(2) Tla prozedöra iudiziara por la constataziun dl´antergnüda usucapiun sön na pert dl mêsc stlüt mëssel gnì aldì la comisciun locala competënta. La confesciun y le joramënt dezijore ne n'é nia conzedüs sciöche mesi de proa.6)

massimeVerwaltungsgericht Bozen - Urteil Nr. 337 vom 07.08.2006 - Geschlossener Hof - Wohngebäude - Abtrennung ohne Angliederung
massimeT.A.R. di Bolzano - Sentenza N. 334 del 05.07.2004 - Maso chiuso - delibera commissione locale - esecutività dopo 30 giorni - reclamo alla Commissione provinciale - interruzione del termine
5)
Le coma 1 é gnü sostituì dal art. 33 dla l.p. di 23 de lugio 2007, n. 6.
6)
L'art. 4, coma 2 é gnü sostituì insciö dal art. 1, coma 3, dla l.p. di 22 de jenà dl 2010, n. 2.

Art. 5 (Autorisaziun por le destach y l´integraziun de tòć de grunt)   delibera sentenza

(1) L´autorisaziun a destachè perts dl mêsc stlüt po gnì conzedüda sce impede la pert che vëgn destacada vëgnel contemporaneamënter integrè al lüch n ater tòch de grunt ecuivalënt por la coltivaziun dl lüch da paur.

massimeVerwaltungsgericht Bozen - Urteil Nr. 41 vom 03.02.2005 - Geschlossener Hof - Abtrennungen: Auflagen und Bedingungen - Verkauf ohne Bewilligung der Höfekommission - Unwirksamkeit
massimeVerwaltungsgericht Bozen - Urteil Nr. 466 vom 05.11.2002 - Geschlossener Hof - Abtrennung ohne Angliederung - Ehetrennung keine Rechtfertigung

Art. 6 (Autorisaziun por le destach de tòć de grunt zënza integraziun)     delibera sentenza

(1) L´autorisaziun a destachè na pert de n mêsc stlüt o di dërć reai lià a chësta proprieté ne po nia gnì conzedüda zënza l´integraziun de n tòch de grunt ecuivalënt ater co sce al esist rajuns sceries de natöra economica o soziala o d´interès agricol y le destach ne portes nia pro a na diminuziun relevanta dl davagn complessif dl mêsc stlüt.

(2) Sce la proprieté de n mêsc stlüt po ma gnì mantignida da na familia da paur destacan tòć de grunt spo pol gnì autorisé le destach inće sce chësc porta pro a na diminuziun dl davagn complessif che ne po nia ester mënder dl davagn mesan anual odü danfora dal articul 2.

(3) Cun l´autorisaziun por le destach de tòć de grunt pol gnì desponü l´integraziun de chisc a d´atri mêsc stlüć. Ma te caji straordinars y iustificà pon nia tignì cunt de chësta integraziun. Chësta integraziun rapresentëia na iscriziun aladô dl articul 97 dla lege dl liber fondiar dada fora cun decret roial dl 28 de merz 1929, n. 499.7)

massimeVerwaltungsgericht Bozen - Urteil Nr. 337 vom 07.08.2006 - Geschlossener Hof - Wohngebäude - Abtrennung ohne Angliederung
massimeVerwaltungsgericht Bozen - Urteil Nr. 41 vom 03.02.2005 - Geschlossener Hof - Abtrennungen: Auflagen und Bedingungen - Verkauf ohne Bewilligung der Höfekommission - Unwirksamkeit
massimeVerwaltungsgericht Bozen - Urteil Nr. 40 vom 03.02.2005 - Geschlossener Hof - Abtrennung und Eingliederung in einen anderen geschlossenen Hof
massimeVerwaltungsgericht Bozen - Urteil Nr. 466 vom 05.11.2002 - Geschlossener Hof - Abtrennung ohne Angliederung - Ehetrennung keine Rechtfertigung
7)
Le coma 3 é gnü sostituì dal art. 33 dla l.p. di 23 de lugio 2007, n. 6.

Art. 7 (Autorisaziun por l´integraziun de d´atri imobii y la reuniun de plü mêsc stlüć)

(1) L´autorisaziun por integrè al mêsc stlüt d´atri imobii o dërć de natöra agricola che ćina a chël momënt n´aldî nia pro le lüch instës vëgn conzedüda tan inant che les condiziuns odüdes danfora dal articul 2 vëgn mantignides.

(2) Por arjunje n aumënt di terac y miorè la coltivaziun pol gnì metü adöm dui o plü mêsc stlüć te n lüch unich sce a chësta manira ne vëgnel nia superè le davagn mascimal lascè pro dal articul 2.

Art. 8 (Anulamënt di dërć de comproprieté lià al lüch)

(1) Sce pro le mêsc stlütâldel dërć de comproprieté o d´atri dërć lià ala proprieté dl lüch y le raport de comunanza vëgn anulè por val´gauja resta i singui tòć de terac assegnà al proprietar o ala proprietara dl lüch pert dl mêsc stlüt inće do l´anulamënt.

Art. 9 (Destać tl interès publich)

(1) Sce le destaché de interès publich resultëia nezesciar por la costruziun o la sistemaziun de strades publiches o por regolè rüsc o eghes pol gnì conzedü l´autorisaziun zënza tignì cunt dl davagn restant dl lüch.8)

(2) Sön domanda dl proprietar o dla proprietara mëss le mêsc stlüt gnì esproprié daldöt, sce do l´espropriaziun parziala programada val a perde la funziun de mêsc stlüt aladô dla norma dl articul 2.

8)
L'art. 9, coma 1 é gnü sostituì insciö dal art. 1, coma 4, dla l.p. di 22 de jenà dl 2010, n. 2.

PERT 3
Dërt de prelaziun söl mêsc stlüt

Art. 10 (Dërt de prelaziun por afitadins o afitadines) 

(1) Le dërt de prelaziun por n afitadin paur o n´afitadina paura aladô dl articul 8 dla lege dl 26 de mà 1965, n. 590, tla verjiun varënta ti speta inće sce al/ara à ma en afit na pert dl mêsc stlüt. L´intlujiun de na pert de mêsc stlüt te raiuns da frabiché, te zones industriales o turistiches ne stlüj nia fora l´eserzize dl dërt de prelaziun.

(2) Tl caje che plü afitadins o afitadines detlarëia d´orëi eserzité le dërt de prelaziun sön n mêsc stlüt ti vëgnel dè la priorité al paur o ala paura che à en afit la sënta dl mêsc stlüt o la maiù pert dles frabiches dl mêsc stlüt; dedô vëgnel spo i afitadins y les afitadines di singui tòć de terac y le dërt de prelaziun inanter ai é de chël/chëra che desmostra d´avëi les mius condiziuns por garantì la conduziun, la coltivaziun direta y le mantignimënt dl lüch.

(3) Tl caje d´alienaziun dl mêsc stlüt a parënć o parëntes ćina al cuarto degré o al om o ala fomena vëgnel stlüt fora vigni dërt de prelaziun por i afitadins o les afitadines.

(4) Tl caje d´alienaziun de n mêsc stlüt o de na pert de chësc a porsones sura le secundo degré de parentela à i familiars che vir y colaborëia sön le lüch le dërt de prelaziun. Aladô de chësta desposiziun intënon sciöche familiars l´om o la fomena, i parënć o les parëntes ćina al secundo degré, i parënć afins y les parëntes afines ćina al secundo degré. Chi che alienëia mëss comuniché a chi che à le dërt de prelaziun la pîta de venüda tla manira odüda danfora dal articul 8 dla lege dl 26 de mà 1965, n. 590 tla verjiun varënta. Le dërt de prelaziun y le dërt de scudimënt tl caje che al ne gniss nia comuniché la pîta de venüda é da eserzité tla manira odüda danfora dal articul 8 dla lege dl 26 de mà 1965, n. 590 tla verjiun varënta.

(5) Sce terac agricui, che confinëia cun terac agricui che fej pert de n mêsc stlüt, vëgn venüs ti spétel inće al patrun che laôra instës le mêsc stlüt le dërt de prelaziun preodü dala lege di 14 d’agost dl 1971, n. 817, y mudaziuns suandëntes. Tl caje d´alienaziun de n mêsc stlüt n´à i confinënć degun dërt de prelaziun, gnanca sce ai à i recuisić preodüs dala lege di 14 d’agost dl 1971, n. 817 , y mudaziuns suandëntes.9)

(6) Tan inant che al n´é preodü nia d´ater da chësta lege y tan inant che ares é compatibles cun chësta vel les desposiziuns sön le dërt de prelaziun contignides tla lege dl 26 de mà 1965, n. 590 tla verjiun varënta, y tla lege di 14 d’agost dl 1971, n. 817, y mudaziuns suandëntes.9)

9)
I comesc 5 y 6 dl art. 10 é gnüs sostituis insciö dal art. 23, coma 1, dla l.p. di 10 de jügn dl 2008, n. 4.

PERT 4
Desposiziuns particolares sura la despartiziun dl´arpejun

Art. 11 (Imposcibilité de despartì le lüch) 

(1) Pro la spartiziun dl patrimone ereditar é le mêsc stlüt y döt ći che alda laprò da conscidré na unité nia despartibla che po ma gnì surandada a un n arpadù o legatar, a öna n´arpadëssa o legatara.

Art. 12 (Pertinënzes dl lüch)

(2) Le codesc zivil stabilësc cai che é i bëgns che toca pro le lüch. Dl mêsc stlüt fej pert a vigni manira l´inventar vi y mort tan inant che al é nezesciar por la conduziun regolara dl lüch, sciöche inće i dërć y i faturs de produziun lià ala conduziun dl lüch y i dërć de vijinanza. Tl caje de dübe élla comisciun locala por i mêsc stlüć che tol la dezijiun ći cosses, dërć y fontanes de davagn che po gnì conscidrà/ades pertinënzes dl lüch.

Art. 13 (Amissibilité dles domandes)10)

(1) Do la notificaziun dl decret iudiziar cun chël che tla prozedöra por la determinaziun dla porsona che surantol le lüch y dl prisc d´assunziun dl lüch vëgnel fissé la audiënza de discusciun, ne pol nia plü gnì presentè domandes por fà mudaziuns ala consistënza dl lüch o che reverda la descomposiziun dl mêsc stlüt.11)

(2) La comisciun locala por i mêsc stlüć tol la dezijiun sön les domandes che é gnüdes presentades por tëmp; chësc provedimënt à n efet iminënt sön la determinaziun dles pertinënzes dl lüch. Le dërt de tó n tru legal ordinar resta davert.

10)
Le titul dl art. 13 é gnü sostituì insciö dal art. 1, coma 5, dla l.p. di 22 de jenà dl 2010, n. 2.
11)
L'art. 13, coma 1 é gnü sostituì insciö dal art. 1, coma 6, dla l.p. di 22 de jenà dl 2010, n. 2.

Art. 14 (Determinaziun dla porsona che surantol le lüch tl caje de legitima sozesciun ereditara)

(1) Tl caje de legitima sozesciun ereditara vëgn la porsona che surantol le mêsc stlüt determinada aladô dl codesc zivil danter i arpadus y les arpadësses cherdà en chestiun; sce al manćia n´acordanza inanter chisc agësc la signoria aladô de chisc prinzips:

  1. i coarpadus y les coarpadësses che crësc sö o che é chersciüs/üdes sö sön le lüch à la prezedënza ti confrunć di atri coarpadus y dles atres coarpadësses;
  2. inanter plü coarpadus o coarpadësses che crësc sö o che é chersciüs/üdes sö sön le lüch à la prezedënza chi o chëres che ti ultimi dui agn dan la daurida dla sozesciun ereditara à partezipé por usanza ala conduziun y ala coltivaziun dl lüch;
  3. inanter plü coarpadus o coarpadësses che ademplësc les condiziuns odüdes danfora dales lëtres a) y b) vëgnel preferì chi o chëres che é en possès de n diplom de scora profescionala por agricoltöra o economia de ćiasa reconesciü a livel statal o provinzial o de n´atra formaziun adatada reconesciüda dala Provinzia;
  4. i descendënć o les descendëntes che crësc sö o che é chersciüs/üdes sö sön le lüch cun intlujiun di mituns adotà o dles mitans adotades y chi che i o les rapresentëia vëgn preferis/ides ala porsona maridada che é restada; mo chësta ultima vëgn preferida a düć i atri parënć o a dötes les atres parëntes sce dal´ultima assunziun dl lüch él passè cin agn o sce da almanco cin agn àra colaurè ala conduziun dl lüch conscidran i laûrs te ćiasa sciöche colauraziun ala conduziun dl lüch;
  5. inanter plü coarpadus o coarpadësses cun i medemi dërć aladô dles lëtres dala a) ćina d) vëgnel preferì i parënć o les parëntes de degré de parentela plü dlungia;
  6. sce le defunt o la defunta ne lascia zoruch no descendënć/descendëntes no fomena o om y à arpè le lüch o gran pert de chësc da un di geniturs o tres n at iuridich che antizipëia la sozesciun ereditara vëgnel apliché sce al é plü porsones dl medemo degré de parentela i criters aladô dles lëtres a), b) y c);
  7. 12)

(2) Sce degügn di coarpadus o dles coarpadësses ne ademplësc les condiziuns odüdes danfora dal coma 1 vëgnel chirì fora, do avëi ascutè i coarpadus y les coarpadësses y la comisciun locala por i mêsc stlüć, sciöche porsona che surantol le lüch chël o chëra che desmostra d´avëi les mius condiziuns por la conduziun direta dl mêsc stlüt.

(3) Dal dërt de surantó le lüch vëgnel stlüt fora chi coarpadus y chëres coarpadësses che é limità/ades o é gnüs/üdes detlarà/ades interdić/ites o assistis/assistides da n aministradù de sostëgn.13)

(4) Tl caje de mort passa le dërt d´assunziun ciafè ai descendënć o ales descendëntes y al om o ala fomena de chëra o chël che à le dërt d´assunziun; tla cerna dl coarpadù o dla coarpadëssa che surantol le lüch vëgnel apliché aladô dl significat i criters sciöche dai comes 1 y 2.

(5) Sce chël o chëra che é cherdè/dada a surantó le lüch se un desdij dl tó, passa la preferënza ai atri coarpadus o ales atres coarpadësses y al vëgn apliché i criters aladô di comes 1 y 2.

12)
La lëtra g) dl art. 14, coma 1 é gnüda abrogada dal art. 1, coma 7, dla l.p. di 22 de jenà dl 2010, n. 2.
13)
L'art. 14, coma 3 é gnü sostituì insciö dal art. 1, coma 8, dla l.p. di 22 de jenà dl 2010, n. 2.

Art. 15 (Assegnaziun dl lüch ala porsona che le surantol)

(1) Tl caje de divijiun dl´arpejun vëgn le lüch assegné ala porsona che le surantol aladô dl articul 14, che devënta insciö debituria dla massa ereditaria dl valur dl lüch concordè o stabilì aladô dl articul 20.

Art. 16 (Determinaziun dla porsona che surantol le lüch tres desposiziun de ultima orentè)

(1) Le proprietar o la proprietara po determiné tres na desposiziun de ultima orentè la porsona che surantol le lüch y fissé le prisc d´assunziun. Sce la porsona che surantol le lüch o i coarpadus o les coarpadësses ne azeta nia le prisc stabilì dal testadù o dala testadëssa vëgn le prisc d´assunziun determiné aladô dl articul 20.

Art. 17 (Legatar/legatara o porsona che surantol le lüch cun n at inanter vis)

(1) Le legatar o la legatara o le donatar o la donatara po se tignì le mêsc stlüt; al/ara mëss indere se fistidié de paié la soma resservada ai arpadus legai o ales arpadësses legales.

(2) Les desposiziuns sön la determinaziun y sön le paiamënt dl prisc d´assunziun vëgn aplicades inće por la determinaziun dl valur dl mêsc stlüt de chël che al é gnü desponü cun n at de donaziun o n at iuridich inanter vis.

(3) Sce al manćia na desposiziun de ultima orentè conferësc la surandada de na cuota nia despartida dl lüch, che la porsona che à la rajun d´arpè à ciafè dal proprietar o dala proprietara cun n at iuridich inanter vis, al acuirënt o al´acuirënta de chësta cuota le dërt de surantó döt le lüch aladô dl articul 20.

Art. 18 (Nominaziun de plü arpadus o arpadësses zënza designaziun dla porsona che surantol le lüch)

(1) Tl caje che le defunt n´ides nia determiné la porsona che dess surantó le lüch y plü porsones inanter chëres che al é almanco un n arpadù legal o n´arpadëssa legala é cherdades ala sozesciun ereditara vëgnel apliché les normes aladô di articui 14 y 20. Le dërt dl testadù o dla testadëssa de stlüje fora determinades porsones cherdades ala sozesciun dala surantuta dl lüch ne vëgn nia aziché.

(2) Sce le testadù o la testadëssa à cherdè ala sozesciun ereditara plü porsones zënza determiné la porsona che dess surantó le lüch y sce degöna de chëstes ne toma ite sot a chëres indicades tl articul 14 spo po vigni arpadù o arpadëssa cherdè/dada ala sozesciun damanè la divijiun dl´arpejun y la nominaziun dla porsona che surantol le lüch tres signoria, sce tl tëmp de n ann dala devoluziun dl´arperjun n´ài nia arjunt n´acordanza por ći che reverda la surantuta dl lüch.

(3) Por la determinaziun iudiziara dla porsona che surantol le lüch él damanè l´arat dla comisciun locala por i mêsc stlüć che mëss tignì cunt dla idoneité dla porsona che surantol le lüch a le manajè personalmënter.

(4) Sce al ne vëgn nia arjunt n´acordanza por ći che reverda le prisc d´assunziun vëgn chësc stabilì aladô di articui 20 y suandënć.

Art. 19 (Estlujiun di arpadus legai o dles arpadësses legales dl defunt o dla defunta dala surantuta dl lüch)

(1) Sce al gniss favorisé sciöche porsones che surantol le lüch arpadus nia legitimà o arpadësses nia legitimades en confrunt a descendënć o descendëntes dl testadù o dla testadëssa vëgn la valutaziun dl mêsc stlüt por determiné les cuotes de legitimité fata sön la basa di valurs mesans anuai por toć de terac agricoi aladô dla lege provinziala dl 15 d´aurì 1991, n. 10 söl´espropriaziun, zënza l´aplicaziun dl coefiziënt de revalutaziun; tla valutaziun vëgnel inće stlüt ite le valur dla frabica da paur y la cubatöra residenziala adorada estlusivamënter por le laûr da paur.

Art. 20 (Determinaziun dla porsona che surantol le lüch y dl prisc d´assunziun dl lüch)

(1) Sce le defunt o la defunta n´à nia desponü por ći che reverda la porsona che surantol le lüch o le prisc d´assunziun y i interessà o les interessades ne arjunj nia n´acordanza vëgn la porsona che surantol le lüch y le prisc d´assunziun determinà da signoria te na prozedöra unica.

(2) Por stimé le prisc d’assunziun dl lüch vëgnel tignì cunt dl davagn netto mesan anual aratè sön la basa dla coltivaziun dl lüch d’usanza locala. Chësc prisc vëgn capitalisé, por ći che reverda l'ativité agricula a n tas anual dl cinch por cënt y por ći che reverda les ativitês coliades preodüdes dal coma 3 dl articul 2135 dl codesc zivil, a n tas anual dl nü por cënt. Le prisc insciö determiné vëgn aumentè o diminuì aladô di criters determinà dal regolamënt d’esecuziun preodü dal articul 49.14)

(3) I dërć lià ala conduziun dl lüch, sciöche inće les portignënzes dl lüch preodüdes dal articul 12, passa tl caje de zesciun dl mêsc stlüt debann ala porsona che surantol le lüch.15)

(4) I bëgns che ne jô nia ai fins agricui vëgn stimà separatamënter; i bëgns che à n valur economich subordiné y che taca pro le lüch a na te´manira che n destach comportass n dann por la conduziun dl lüch, o i bëgns che é nezesciars sön le lüch por d´atri motifs, ne vëgn nia stimà separatamënter.16)

(5) Sce le mêsc stlüt é aćiarié da dërć de nüz, adoranza o abitaziun, da servitus o groaries de terac vëgni stimà separatamënter y so valur vëgn trat jö dal prisc d´assunziun calcolè.

(6) Por la sciazada di bosć che fej pert dl mêsc stlüt da pert di consulënć tecnics o dles consulëntes tecniches nominà/ades aladô dl articul 23 mëssel gnì damanè l´autorité provinziala di bosć por conësce les utilisaziuns che po gnì realisades cun le tëmp y respetan les normes forestales.

14)
Le coma 2 é gnü sostituì dal art. 4, coma 2, dla l.p. di 20 de jügn 2005, n. 4.
15)
Le coma 3 é gnü sostituì dal art. 4, coma 2, dla l.p. di 20 de jügn 2005, n. 4.
16)
Le coma 4 é gnü sostituì dal art. 4, coma 2, dla l.p. di 20 de jügn 2005, n. 4.

Art. 21 (Tentatif d´apajada)  delibera sentenza

(1) Chi che oress fà na plüra dan signoria por ći che reverda le dërt por döta la vita de n mantignimënt adatè aladô dles condiziuns de vita locala y dla capazité produtiva dl mêsc stlüt, de sozesciun supletoria, de integraziun dla cuota resservada ales porsones legitimades o ala divijiun ereditara che reverda n mêsc stlüt, o na domanda de usucapiun dl dërt de proprieté sön na pert dl mêsc stlüt é oblié a esperimentè le tentatif d´apajada aladô dl articul 46 dla lege dl 3 de mà 1982, n. 203, olache la Repartiziun por l´agricoltöra dla Provinzia autonoma de Balsan-Südtirol sostituësc l´Ispetorat provinzial por l´agricoltöra.17)

(2) Sön proposta dl assessur provinzial o dl´assessuria provinziala al´agricoltöra po la Junta provinziala afidé les inćiaries relatives a n´atra porsona adatada impede al diretur o ala direturia dla Repartiziun por l´agricoltöra dla Provinzia. Te n te´caje vëgnel metü a desposiziun dla porsonainćiariada n funzionar o na funzionara dla Repartiziun por agricoltöra dla Provinzia sciöche secretêr o secreteria.

(3) Al tentatif d´apajada po sön domanda d´ofize partezipé un o dui esperć tl ćiamp dl´agricoltöra.

(4) Ala proposiziun dla domanda vëgnel apliché les normes che alda laprò preodüdes dal articul 412/bis dl codesc de prozedöra zivila. Cuntra la realisaziun ometüda dl tentatif de apajada mëss le acusé fà obieziun tla documënt de resposta preodüda dal articul 167 dl codesc de prozedöra zivila y ara mëss gnì alzada fora d’ofize pro l’audiënza preodüda dal articul 183 dl codesc de prozedöra zivila.18)

massimeCorte costituzionale - Sentenza N. 173 del 10.05.2010 - Legittimità di una disposizione statale, che prevede un tentativo obbligatorio di conciliazione prima di proporre una domanda giudiziale relativa all'ordinamento dei masi chiusi
17)
L'art. 21, coma 1, é gnü sostituì insciö dal art. 1, coma 9, dla l.p. di 22 de jenà dl 2010, n. 2.
18)
L'art. 21, coma 1, é gnü sostituì insciö dal art. 1, coma 9, dla l.p. di 22 de jenà dl 2010, n. 2.

Art. 22 (Prozedöra iudiziara) 

(1) Por les stritaries en materia de mêsc stlüć che reverda la determinaziun de che che surantol le mêsc stlüt y la determinaziun dl prisc de assunziun é competënt en materia la signoria. La signoria dl post olache al é la sënta dl ofize dl cataster olache le mêsc stlüt é scrit ite tl liber fondiar é competënt a livel teritorial.19) 

(2) Te dötes les chestiuns de strit di mêsc stlüć revardëntes la determinaziun dla porsona che surantol le lüch stlüt y dl prisc d´assunziun vëgnel osservè les desposiziuns dla pert 1 dl titul IV dl liber II dl codesc de prozedöra zivila. Le tentatif d´apajada odü danfora dal articul 410 dl codesc de prozedöra zivila gnarà porvè fora dan dala Repartiziun por l´agricoltöra dla Provinzia autonoma de Balsan-Südtirol aladô dl articul 46 dla lege dl 3 de mà 1982, n. 203.

(3) Sce al é gnü presentè deboriada cun les domandes preodüdes dal articul 21, coma 1, domandes liades a chëres preodüdes dal articul 22, coma 2, o sce les chestiuns de strit che alda laprò é gnüdes metüdes adöm daldô, mëss le prozedimënt gnì fat aladô dles formes dl rit ordinar.20)

19)
L'art. 22, coma 1 é gnü sostituì insciö dal art. 1, coma 11, dla l.p. di 22 de jenà dl 2010, n.2.
20)
L'art. 22, coma 3 é gnü injuntè dal art. 1, coma 12, dla l.p. di 22 de jenà dl 2010, n. 2.

Art. 23 (Consulënć o consulëntes y lista provinziala di consulënć y dles consulëntes)

(1) Sce la natöra dla chestiun de strit s´al damana po le vicare o la vicara nominé un/öna o plü consulënć tecnics o consulëntes tecniches cun n stüde universitar stlüt jö te sciënzes agrares o forestales scrić/ites ite tla lista provinziala ofiziala metüda adöm dala Junta provinziala y fata avëi al Presidënt o ala Presidënta dla signoria provinziala. La Junta provinziala scrì fora chësta lista tolon sö sön domanda di interessà o dles interessades düć chi o dötes chëres che é scrić/ites ite tl register profescional dla Provinzia autonoma de Balsan-Südtirol da almanco trëi agn y che conësc adeguatamënter le talian y le todësch. La lista mëss gnì ajoranda ann por ann.

Art. 24 (Prisc d´assunziun y reduziuns eventuales)

(1) Do che la sentënza che stabilësc le prisc d´assunziun dl lüch é deventada definitiva vëgn l´arpadù o l´arpadëssa che n´adora nia le dërt odü danfora dal coma 2 cherdè/dada a surantó le lüch y devëntala porsona che surantol le lüch ydebitur o debituria dla massa ereditara por l´amunta dl prisc d´assunziun stabilì dala sentënza.21)

(2) Tl tëmp dl termo d´estlujiun de 30 dis dala data olache la sentënza de determinaziun dl prisc d´assunziun é deventada definitiva po la porsona che à le dërt de surantó le lüch detlarè tres n at scrit da dè jö pro la signoria de n´orëi nia surantó le lüch al prisc stabilì. Te n te´caje ordinëia la signoria la zitaziun di coarpadus y dles coarpadësses y fissa l´audiënza.

(3) Tl´audiënza stabilida po i coarpadus y les coarpadësses detlarè d´ester a öna de surantó le lüch al prisc determiné. La signoria confermëia tl verbal dl´audiënza les detlaraziuns fates dai coarpadus y dales coarpadësses y determinëia la porsona che surantol le lüch. Danter plü detlaranć vëgn laporsona che à le dërt de surantó le lüch chirida fora aladô dl ordinn de preferënza sciöche dal articul 14.

(4) Sce al manćia detlaraziuns d´assunziun dl lüch smendrësc te chësta audiënza le vicare o la vicara de n sesto le prisc stabilì denant y fissa ćiamò n´audiënza por eventuales detlaraziuns d´assunziun dl lüch al prisc arbassè. La reduziun de n ater sesto jarà inant ćina che un di coarpadus o öna dles coarpadësses detlarëia de surantó le lüch.

21)
L'art. 24 é gnü sostituì insciö dal art. 1, coma 13, dla l.p. di 22 de jenà dl 2010, n.2.

Art. 25 (Iudize d´apel)

(1) Sce la Curt d´Apel comana na stima nöia mëssel gnì nominé n consulënt tecnich o na consulënta tecnica aladô dl articul 23.

Art. 26 (Paiamënt dl prisc d´assunziun ai arpadus y ales arpadësses)

(1) Pro la spartiziun di bëgns d´arpejun mëssel gnì stlüt ite al post dl lüch la soma a ćiaria dla porsona che surantol le lüch sciöche debit aladô dl articul 20.

(2) La spartiziun inanter i coarpadus y les coarpadësses cun intlujiun dla porsona che surantol le lüch vëgn fata aladô dles desposiziuns dl codesc zivil y dl articul 27.

Art. 27 (Renviada de paiamënt dl prisc d´assunziun)

(1) Sön domanda dla porsona che surantol le lüch po la comisciun locala por i mêsc stlüć conzede n termo de paiamënt dles somes debites ai coarpadus y ales coarpadësses; chësc ne po nia jì sura i cin agn dala surantuta efetiva dl lüch fora. Sce ara se trata de coarpadus o de coarpadësses de mëndra eté po le vicare o la vicara do avëi aldì le rapresentant legal o la rapresentanta legala di minorenns o dles minorennes y la comisciun locala por i mêsc stlüć conzede na prorogaziun por le paiamënt d´avaliaziun ćina al arjunjimënt dla majera eté.

(2) Por dötes les somes debites ai coarpadus y ales coarpadësses él odü danfora na ipoteca legala tut fora che chisc o chëstes renunziëies espressivamënter a chësta. I imporć che é debit mëss gnì adatà dala data de scadënza inant ala variaziun dl indesc di prisc al consumadù por families de lauranti y impiegać calcolè dal Istitut provinzial de statistica.

(3) Sce le lüch vëgn surandè cun at inanter vis a n terzo dan dal termo de paiamënt conzedü devënta les rajuns d´indenisaziun di coarpadus y dles coarpadësses bel atira da paié.

(4) Por les rajuns d´indenisaziun pro chëres che la comisciun locala por i mêsc stlüć o n vicare o na vicara aladô dles normes de chësc articul à sburlé le paiamënt mëssel gnì paié da ann en ann i fić legai dal dé dla determinaziun definitiva dl prisc d´assunziun inant.

Art. 28 (Regolamentaziun dl´arpejun tl caje de plü mêsc stlüć)

(1) Sce plü mêsc stlüć alda pro l´arpejun y al vëgn dant plü arpadus o arpadësses aladô dl articul 14 ési cherdà singularmënter a surantó n lüch secundo l´ordinn stabilì da chësta lege y tl medemo ordinn ti speta la cerna inanter i lüsc desvalis. La medema prozedöra vëgn aplicada sce al é plü mêsc che arpadus o arpadësses. I descendënć o les descendëntes de n arpadù defunt o de n´arpadëssa defunta antervëgn a so post. Inanter chisc ti speta la cerna a chël/chëra che à la prezedënza aladô dl ordinn odü danfora dal articul 14.

(2) Sce l´om o la fomena dl defunt o un/öna di arpadus o dles arpadësses é comproprietar o comproprietara de plü lüsc che fej pert dl´arpejun se limitëia so dërt da surantó la pert dl lüch gnüda lëdia a un di mêsc de comproprieté do süa cerna.

Art. 29 (Divijiun complementara dl´arpejun)   delibera sentenza

(1) Sce la porsona che surantol le lüch trasferësc tl tëmp de diesc agn do la mort dl testadù o dla testadëssa le dërt de proprieté dl lüch o de perts dl lüch tres un o plü ać inanter vis a terzi mëssel paié ala massa ereditara por la divijiun complementara dl´arpejun la desfarënzia inanter le profit da podëi arjunje cun la venüda y le prisc d´assunziun. Por perts dl lüch vëgnel calcolè aladô dla relaziun inanter le prisc d´assunziun dles perts y chël dl lüch intier. Dal profit da podëi arjunje él da trà jö le valur de comedöres desvalies fates dala porsona che à surantut le lüch.

(2) Le dërt de damanè la divijiun complementara dl´arpejun ti speta ai coarpadus y ales coarpadësses y a sü descendënć o sües descendëntes tut fora les desposiziuns de lege söla divijiun dl´arpejun ordinara.

(3) L´oblianza ala divijiun dl´arpejun complementara vel inće tl caje de n´alienaziun sforzada o de n´espropriaziun dl mêsc stlüt o de tòć de chësc. Te de te´caji por la divijiun complementara dl´arpejun é determinanć le prisc arjunt pro la lizitaziun o l´indenisaziun d´espropriaziun.

(4) Sce la porsona che à surantut le lüch à intenziun tl tëmp de dui agn da canche al é gnü sö l´oblianza ala divijiun complementara dl´arpejun de cumprè tla provinzia de Balsan n ater lüch dal medemo valur o tòć de terac agricoi o forestai destinà a gnì integrà pro le lüch oô investì le davagn te comedöres straordinares, spo pol/pora sospëne por le medemo tëmp le dovëi de paié fora i coarpadus y les coarpadësses y plü tert trà jö les spëises albüdes a condiziun che al/ara informëies atira i coarpadus y les coarpadësses sura l´alienaziun, l´alienaziun sforzada o l´espropriaziun y garantësces ai coarpadus y ales coarpadësses i dërć che ti speta por la perioda dita chilò dessura.

(5) L´oblianza ala divijiun complementara dl´arpejun vel inće por le lüch y i terac cumprà aladô dl coma 4.

(6) La divijiun complementara dl´arpejun aladô dl coma 1 ne vëgn nia a s´al dè sce le mêsc stlüt vëgn lascè a parënć o parëntes en ligna direta, o al om convivënt o ala fomena convivënta dla porsona che surantol le lüch. Le dërt ala divijiun complementara dl´arpejun resta indere impé por la porsona nöia che surantol le lüch por le tëmp che resta ćina al decurs di diesc agn.

massimeCorte costituzionale - Sentenza N. 340 del 18.10.1996 - Assunzione di maso chiuso - Obbligo di versamento alla massa ereditaria, per la divisione suppletoria, anche dell'eccedenza, rispetto al prezzo di assunzione, del valore conseguito a titolo di indennità di espropriazione
massimeCorte costituzionale - Sentenza N. 505 del 05.05.1988 - Trasferimento coattivo del maso chiuso - Obbligo di versare alla massa ereditaria, per la divisione suppletoria, l'eccedenza del ricavo dalla vendita o del prezzo di assegnazione sul prezzo di assunzione

Art. 30 (Surantuta de na cuota de comproprieté de n mêsc stlüt)

(1) Sce la sozesciun ereditara à sciöche oget na cuota de comproprieté de n mêsc stlüt à l´arpadù o l´arpadëssa cherdè o cherdada a surantó le lüch le dërt de surantó chësta cuota aladô di articui da 14 ćina 20; i dërć di atri coarpadus o dles atres coarpadësses ne vëgn a chësta manira nia azicà.

(2) Tl caje d´alienaziun de cuotes singules de comproprieté dl mêsc stlüt o d´assegnaziun dles medemes en via de divijiun à le comproprietar o la comproprietara che laora le lüch le dërt de prelaziun. Chësc dërt de prelaziun à la prezedënza ti confrunć de dërć de prelaziun odüs danfora da d´atres normes.

(3) Pro chësta prozedöra vëgnel apliché, tan inant che ares é aplicables, les desposiziuns dla lege dl 26 de mà 1965, n. 590 tla verjiun varënta.

(4) Tl caje che degügn di comproprietars o dles comproprietares n´ademplësces les condiziuns odüdes danfora o chël/chëra che à le dërt de prelaziun n´ois nia le sfruté vëgnel apliché les desposiziuns dl articul 732 dl codesc zivil.

Art. 31 (Rajun d´integraziun dla cuota spetanta)

(1) Le dërt dl arpadù legal o dles arpadësses legales ne vëgn nia aziché dales desposiziuns de chësta lege.

(2) L´integraziun dla cuota resservada ai arpadus legai o ales arpadësses legales che la porsona che surantol le lüch ti é debit vëgn a s´al dè tres le paiamënt de n import corespognënt en scioldi determiné dal articul 20 y nia tres paiamënt en natöra.

(3) Te vigni caje mëss la valutaziun dl mêsc stlüt, sides canche la lege scrì dant l´avaliaziun che por le resultat de na reuniun probabla por l´eruida dles cuotes dla sozesciun, gnì tignida aplican i criters scrić dant tl articul 20.

Art. 32 (Assunziun dl lüch en acordanza y domanda d´emisciun dl atestat d´arpejun)

(1) Te vigni momënt dla prozedöra por la determinaziun dla porsona che surantol le lüch y dl prisc d´assunziun po i arpadus o les arpadësses, tan inant che ai é al´unanimité, detlarè d´ester a öna sön la porsona che à le dërt d´assunziun, sön l´amunta dl prisc, les modalitês de paiamënt, les prestaziuns y d´atri agravi y rajuns che alda pro la sozesciun. Chësta acordanza é da anotè tla domanda d´emisciun dl atestat d´arpejun y le vicare o la vicara mëss ejaminé l´acordanza arjunta aladô dl articul 16 dl liber fondiar dè fora cun decret roial dl 28 de merz 1929, n. 499 y le confermè tl atestat d´arpejun da relascè en conformité.

(2) Sce le vicare o la vicara à determiné le valur dl lüch aladô dl articul 20 vëgn la sentënza en chestiun injuntada ala domanda por l´emisciun dl atestat d´arpejun. Tl atestat d´arpejun assegnëia le vicare o la vicara le lüch ala porsona che le surantol y la detlarëia debituria dla massa ereditaria tl´amunta dl valur dl lüch stabilì. Do avëi aldì les perts stabilësc contemporaneamënter le vicar o la vicara do so iudize l´import mascimal pro chël che al é da scrì ite integran le dërt de proprieté a inom dla porsona che surantol le lüch na ipoteca de cauziun por les cuotes de vigni singul arpadù y de vigni singula arpadëssa, tut fora la facolté dla porsona che surantol le lüch de desmostrè al vicare o ala vicara dl liber fondiar d´avëi arjunt n´acordanza cun i coarpadus o les coarpadësses o d´avëi paié fora les cuotes d´arpejun.

(3) Sce l´arpejun che imbracia le mêsc stlüt va inće a descendënć o a descendëntes de mëndra eté po le vicare o la vicara sön domanda dl rapresentant legal o dla rapresentanta legala di minorenns o dles minorennes spostè l´assunziun dl mêsc stlüt ćina al´arjunta dla majera eté dl coarpadù plü jonn o dla coarpadëssa plü jona zënza indere jì sura le 31ejim ann de eté dla porsona che à le dërt d´assunziun fora. Te n te´caje indichëia le vicare o la vicara tl atestat d´arpejun le terminn d´assunziun y decretëia inće l´anotaziun tl liber fondiar.

Art. 33 (Emisciun dl atestat d´arpejun y revocaziun dl medemo)

(1) Tl atestat d´arpejun dè fora dan dala determinaziun dl prisc d´assunziun mëss le vicare o la vicara zertifiché che l´assunziun dl lüch stlüt ti speta al arpadù cherdè o al´arpadëssa cherdada aladô dles normes de chësta lege. L´atestat d´arpejun insciö relascè à la funziun de titul por l´anotaziun tl liber fondiar dl dërt d´assunziun a bëgn dl arpadù cherdè o dl´arpadëssa cherdada.

(2) Tl caje de n recurs de consëns doprò de düć i coarpadus o de dötes les coarpadësses o söla basa dla sentënza definitiva de determinaziun dla porsona che surantol le lüch y dl prisc d´assunziun dl lüch revochëia le vicare o la vicara l´atestat d´arpejun da denant y dà fora n atestat d´arpejun nü aladô dl articul 20 dl decret roial dl 28 de merz 1929, n. 499.

Art. 34 (Dërć dl om o dla fomena dla defunta o dl defunt)

(1) L´om o la fomena che ne surantol nia le lüch à le dërt a n mantignimënt adeguè por döta la vita che al/ara vir aladô dles condiziuns de vita locales y dla capazité produtiva dl mêsc stlüt. Chësc dërt ne ti speta nia sce l´om o la fomena é bun/bona da se mantignì cun so davagn y avëi. Les rajuns d´acomodamënt bele paiades fora al om o ala fomena che â le dërt da les ciafè tl cheder dl´assunziun vëgn conscidrades te chësta ocajiun sciöche so avëi.

(2) Le dërt d´abitaziun y d´adoranza dl aredamënt dla ćiasa d´abitaziun che l´om o la fomena dla defunta o dl defunt à aladô dl articul 540, coma 2 dl codesc zivil vëgn eserzité tignin cunt de na conduziun adatada dl lüch y dles esigënzes dla familia dla porsona che à surantut le lüch.

(3) Sce al ne vëgn nia arjunt n´acordanza inanter les perts, stabilësc le vicare o la vicara sön ći locai y mebli dla ćiasa d´abitaziun che al po gnì eserzité le dërt d´abitaziun y chël d´adoranza.

(4) Sce al esist rajuns sceries po le vicare o la vicara sön domanda dles perts interessades adeguè te vigni momënt le mantignimënt ales condiziuns de vita dl lüch che s´é mudades. Sciöche rajuns sceries vel sides le peioramënt dles condiziuns economiches dla porsona che à surantut le lüch che l´aumënt di bojëgns dl om o dla fomena dla defunta o dl defunt por motifs nia gaujà da colpa, sciöche inće l´imposcibilité dl om o dla fomena dla defunta o dl defunt de vire inant sön le lüch a gauja de dejuniuns. Le vicare o la vicara po inće modifiché les desposiziuns sön l´oget dl dërt d´abitaziun sce tres intervënć de costruziun vëgnel cherié d´atres poscibilitês d´abitaziun adeguades sön le lüch.

(5) Sce le lüch vëgn surandè tres n at inanter vis o a gauja de mort po i dovëis da pert dla porsona che surantol le lüch por ći che reverda le mantignimënt sön le lüch dla porsona che ti l´à lascè y de so om o de süa fomena gnì garantì scrion ite l´inćiaria al mategnimënt tl liber fondiar.

Art. 35 (Mantignimënt di descendënć o dles descendëntes dl defunt o dla defunta che vir sön le lüch)

(1) I descendënć y les descendëntes sot ai dejedot agn dl defunt o dla defunta che vir sön le lüch y che é coarpadus o coarpadësses dla porsona cherdada a surantó le lüch à le dërt de gnì mantignis/ides sön le lüch te na manira adeguada ćina che ai arjunj la majera eté tan inant che ai n´é nia bogn/bones de se mantignì instësc/sses cun sü davagns o sü avëis y ai ne ciafa chisc mesums da degügn d´atri. Ćina che i descendënć o les descendëntes dl defunt o dla defunta vëgn mantignis/ides sön le lüch ne toma les sües rajuns d´indenisaziun nia.

PERT 5
Scomposiziun dl lüch stlüt

Art. 36 (Condiziuns por la scomposiziun)      delibera sentenza

(1) Sce le rendimënt dl lüch gniss smendrì permanentamënter a gauja de destać de toć de grunt o d´atres zircostanzes tan da ne garantì gnanca le mez dl davagn mesan anual aladô dl articul 2 tira la comisciun locala por i mêsc stlüć sön domanda dl proprietar o dla proprietara o de vigni atra porsona interessada zoruch la funziun de mêsc stlüt. Tl medemo tëmp dl at de revocaziun mëss la comisciun despone l´atribuziun de parzeles de terac a d´atri mêsc stlüć. Ma te caji straordinars y iustificà pon nia tignì cunt de chësta atribuziun. Chësta atribuziun rapresentëia na iscriziun aladô dl articul 97 dla lege dl liber fondiar dada fora cun decret roial di 28 de merz 1929, n. 499.22) 23)

(2) Le proponënt o la proponënta mëss lascè alsavëi ai proprietars o ales proprietares de avëi fat domanda de scomposiziun te na manira da podëi spo le cumprovè.

(3) L´at de revocaziun dla funziun de mêsc stlüt é da presentè al ofize dl liber fondiar por l´anulaziun de dötes les iscriziuns revardëntes la funziun de mêsc stlüt.

massimeCorte costituzionale - Ordinanza N. 5 del 11.01.2010 - Revoca della qualifica di maso chiuso - obbligo di aggregare le particelle ad altri masi chiusi
massimeVerwaltungsgericht Bozen - Urteil Nr. 243 vom 29.05.2006 - Geschlossener Hof - Antrag auf Auflösung - Nachbar hat kein rechtlich geschütztes Interesse
massimeVerwaltungsgericht Bozen - Urteil Nr. 332 vom 05.07.2004 - Geschlossener Hof - Auflösung - Voraussetzungen - Hälfte Ertrag für Unterhalt vierköpfiger Familie
massimeT.A.R. di Bolzano - Sentenza N. 140 del 28.05.2001 - Ricorso giurisdizionale - mancata indicazione norme inequivocabilmente desumibili Maso chiuso - domanda di svincolo - valutazione della produttività - minima unità culturale
massimeVerwaltungsgericht Bozen - Urteil Nr. 334 vom 06.12.2000 - Widerruf der Eigenschaft als geschlossener Hof - Bewertung des Ertrages - Ermessensentscheidung der Landeshöfekommission
massimeVerwaltungsgericht Bozen - Urteil Nr. 11 vom 19.01.2000 - Auflösung eines geschlossenen Hofes - objektive Voraussetzungen
22)
L'art. 36 coma 1 é gnü amplié dal art. 4, coma 3, dla L.P. di 20 de jügn dl 2005, n. 4, sostituì dal art. 33 dla l.p. di 23 de messè dl 2007, n. 6, y ala fin sostituì insciö dal art. 1, coma 14, dla l.p. di 22 de jenà dl 2010, n. 2.
23)
La Curt costituzionala à detlarè inamissibla la chestiun de legitimité costituzionala dl art. 36, coma 1, dla l.p. di 28 d’otober dl 2001, n. 17, cun l'ordinanza di 11 de jenà dl 2010, n. 5, la.

PERT 6
Desposiziuns speziales

Art. 37 (Manćianza de bëgnstè o d´autorisaziuns, inalienaziun y degöna tomanza cun le passè di agn dl dërt d´assunziun)  delibera sentenza

(1) La manćianza de n bëgnstè o de n´autorisaziun dla comisciun por i mêsc stlüć odüs danfora da chësta lege vëgn relevà d´ofize.

(2) Ać iuridics che vëgn fać zënza n te´bëgnstè o na te´autorisaziun o en contrast cun les desposiziuns contignides te chësta lege n´à degöna faziun iuridica.

(3) Ać iuridics che vëgn fać intratan le tentatif d´apajada pié a man aladô dl articul 21 vëgn conscidrà varënć inće canche l´autorisaziun relativa dla comisciun por i mêsc stlüć vëgn conzedüda suzessivamënter metü danfora che tl protocol dl´apajada vëgnel fat tlermënter referimënt ala ghiranza de chësta autorisaziun, zënza resultëia döt anulè.

(4) Les desposiziuns de chësta lege é desposiziuns de dërt publich.

(5) L´assunziun dl mêsc stlüt rapresentëia le trasferimënt diret dl lüch al arpadù o al´arpadëssa cherdè/dada al´assunziun.

(6) Le dërt de surantó le lüch stlüt é inalienabl y ne se desfanta nia por prescriziun o tomanza, tut fora le caje de prescriziun dl dërt d´azetaziun dl´arpejun aladô dl articul 480 dl codesc zivil.

massimeVerwaltungsgericht Bozen - Urteil Nr. 41 vom 03.02.2005 - Geschlossener Hof - Abtrennungen: Auflagen und Bedingungen - Verkauf ohne Bewilligung der Höfekommission - Unwirksamkeit

Art. 38 (Mêsc stlüt – bëgn personal – aziënda de familia)

(1) I bëgns imobii che cun sües pertinënzes é sotmetüs ales normes de chësta lege vëgn conscidrà bëgns personai aladô dl articul 179 dl codesc zivil.

(2) Tl caje che al vëgnes destachè perts de n mêsc stlüt o che al vëgnes scomponü le lüch instës él da scrì ite i bëgns cumprà do la jüda en forza dla lege dl 19 de mà 1975 n. 151 sön la reforma dl dërt de familia inće a inom dl om o dla fomena aladô dl articul 84 dla lege dl liber fondiar dada fora cun decret roial dl 28 de merz 1929, n. 499 tan inant che al vëgn ademplì les condiziuns y l´acuisiziun dl lüch é intragnüda intratan le matrimone.

(3) Sce le mêsc stlüt vëgn aministré sciöche aziënda de familia vëgnel apliché les normes dl codesc zivil mantignin i prinzips dla regolamentaziun di mêsc stlüć.

PERT 7
Organns y prozedöres

Art. 39 (Comisciun locala por i mêsc stlüć)

(1) Te vigni comun él na comisciun tlamada “Comisciun locala por i mêsc stlüć”. Ti comuns metüs adöm da de plü fraziuns o comuns catastai pol gnì metü sö na comisciun locala despartida por vigni fraziun o comun catastal o inće ma por valgügn de chisc. La dezijiun ti speta ala Junta provinziala.

Art. 40 (Composiziun y nominaziun dla comisciun locala por i mêsc stlüć)   delibera sentenza

(1) La comisciun locala por i mêsc stlüć é metüda adöm da:

  1. n presidënt o da na presidënta che vëgn proponü/üda dal consëi diretif dl´assoziaziun di paurs y dles paures plü rapresentativa a livel raional;
  2. dui mëmbri o döes mëmbres proponüs/üdes dal consëi diretif dl´assoziaziun di paurs y dles paures plü rapresentativa a livel de comun o de fraziun.

Öna di trëi mëmbri dla comisciun mëss ester n´ëra.

(2) Les comisciuns locales por i mêsc stlüć vëgn nominades dala Junta provinziala, romagne tl´inćiaria por cin agn y po gnì confermades danü. Por le presidënt o la presidënta y por vigni mëmber o vigni mëmbra mëssel gnì nominé n sostitut o na sostituta. Sce la competënza dezijionala n´é nia plü dada tla comisciun locala por i mêsc stlüć spo po la Junta provinziala nominé tl tëmp de 60 dis na comisciun locala por i mêsc stlüć nöia. Les propostes aladô dl coma 1 por nominé i mëmbri dla comisciun locala por i mêsc stlüć mëss gnì presentades tl tëmp de 30 dis dala domanda dl assessur o dl´assessuria provinziala al´agricoltöra. Sce te chësc tëmp ne vëgnel fat degönes propostes nominëia la Junta provinziala n comissara straordinar o na comissêra straordinara che tol sö les funziuns dla comisciun locala por i mêsc stlüć. Le comissar straordinar o la comissara straordinara o damì la comisciun locala por i mêsc stlüć romagne tl´inćiaria ćina ala scadënza dla dorada dl´inćiaria dla comisciun locala por i mêsc stlüć remplazada.

(3) Al presidënt o ala presidënta dla comisciun y al comissar straordinar o ala comissara straordinara ti pol gnì conzedü n compëns mensil por l´ativité de preparaziun defora dales sentades. L´amunta de chësc compëns vëgn stabilì cun delibera dla Junta provinziala sön proposta dl assessur provinzial o dl´assessuria provinziala por l´agricoltöra y mëss ester en proporziun ai laûrs istituzionai.

massimeT.A.R. di Bolzano - Sentenza N. 334 del 05.07.2004 - Maso chiuso - delibera commissione locale - esecutività dopo 30 giorni - reclamo alla Commissione provinciale - interruzione del termine

Art. 41 (Comisciun provinziala por i mêsc stlüć)  delibera sentenza

(1) Al vëgn costituì la “Comisciun provinziala por i mêsc stlüć”; ara vëgn nominada dala Junta provinziala y romagne tl´inćiaria por la dorada de cin agn.

(2) Ara é metüda adöm da:

  1. l´assessur provinzial o l´assessuria provinziala por l´agricoltöra sciöche presidënt o presidënta;
  2. n magistrat o na magistrata proponü/üda dal Presidënt o dala Presidënta dl Tribunal da Balsan;
  3. n espert o na esperta tl ćiamp dl´agricoltöra proponü/üda dal assessur provinzial o dal´assessuria provinziala por l´agricoltöra;
  4. n paur o na paura proponü/üda dal assessur provinzial o dal´assessuria provinziala por l´agricoltöra;
  5. na porsona chirida fora inanter trëi inoms proponüs dal´assoziaziun di paurs y dles paures plü rapresentativa a livel provinzial.

Por vigni mëmber y mëmbra tut fora le presidënt o la presidënta vëgnel nominé n sostitut o na sostituta.

(3) La composiziun dla Comisciun provinziala por i mêsc stlüć mëss corespogne ala proporziun aladô dles zifres di grups linguistics de Südtirol sciöche dal´ultima cumpëda generala dla jënt; inće le grup linguistich ladin à la poscibilité d´azès.

(4) La Comisciun provinziala por i mêsc stlüć vëgn cherdada ite dal presidënt o dala presidënta y ma en presënza dla maioranza di comëmbri pol gnì tut dezijiuns.

(5) Tl caje d´impedimënt vëgn le presidënt o la presidënta dla Comisciun provinziala sostituì/ida da n mëmber o na mëmbra chirì/ida fora inanter sü comëmbri.

(6) Secretêr o secreteria dla Comisciun provinziala por i mêsc stlüć é n funzionar o na funzionara en sorvisc pro la Repartiziun provinziala agricoltöra che alda almanco pro le sesto livel funzional y vëgn nominé dal presidënt dla Comisciun instëssa.

(7) I mëmbri y les mëmbres, le secretêr o la secreteria dla Comisciun provinziala por i mêsc stlüć à le dërt de ciafè n paiamënt y n´indenité de sorvisc foradecà odü danfora dales relatives normes dla Provinzia.

massimeVerwaltungsgericht Bozen - Urteil Nr. 3 vom 08.01.1996 - Zusammensetzung der LandeshöfekommissionBildung eines geschlossenen Hofes ohne Wohn- und Wirtschaftsgebäude - Definition von Selbstbebauer

Art. 42 (Competënzes dla comisciun locala por i mêsc stlüć)

(1) Por düć i ać ofiziai che chësta lege atribuësc ala comisciun locala por i mêsc stlüć é competënta chëra comisciun locala tl raiun olache le lüch a chël che l´at ofizial se referësc é situé.

(2) Sce toć dl mêsc stlüt alda pro raiuns desvalis é competënta chëra comisciun locala por i mêsc stlüć tl raiun olache al é situé la ćiasa d´abitaziun dl lüch. Sce al manćia na ćiasa d´abitaziun é competënta chëra comisciun locala dl post olache al gnarà fat sö la ćiasa d´abitaziun.

(3) La reuniun de dui mêsc stlüć che alda pro raiuns desvalis te n lüch unich po gnì damanada pro vignöna dles döes comisciuns por i mêsc stlüć.

Art. 43 (Istanzes ala comisciun locala por i mêsc stlüć)

(1) Les istanzes ala comisciun locala por i mêsc stlüć é da presentè al comun olache al é la ćiasa d´abitaziun dl lüch. Le comun ortiëia atira l´istanza al presidënt o ala presidënta dla comisciun locala competënta.

(2) La comisciun por i mêsc stlüć à le dërt de fà les relevaziuns nezesciares. Les perts interessades po gnì ascutades dala comisciun d´ofize o sön domanda.

(3) Sce i bëgns por chi che al dess mëte man na prozedöra é te n raiun de n`atra comisciun locala por i mêsc stlüć ti mëssel inće gnì damanè n arat a chëst´ultima. Le medemo vel por la reuniun de lüsc situà te raiuns teritoriai desvalis.

(4) Les istanzes ales comisciuns por i mêsc stlüć mëss gnì sotescrites dal damanant o dala damananta, da n so rapresentant legal o da na süa rapresentanta legala o da n rapresentant autorisé o na rapresentanta autorisada. La procura po inće gnì injuntada ala fin o sön ur dla istanza.

(5) Les istanzes ales comisciuns locales por i mêsc stlüć che à sciöche oget n mudamënt dla consistënza dl lüch mëss tan inant che al n´é nia d´atres desposiziuns ester sotescrites dal proprietar o dala proprietara dl lüch o da düć i comproprietars/dötes les comproprietares o coarpadus/coarpadësses.

(6) 24)

(7) Al´istanza che à sciöche oget n mudamënt dla consistënza dl mêsc stlüt mëssel gnì injuntè l´estrat dl liber fondiar, le zertificat d´avëi y tl caje dla spartiziun de parzeles le plann de frazionamënt vidimé dal ofize cataster y la documentaziun che va ćiamò debojëgn.25)

(8) Les comisciuns locales por i mêsc stlüć é obliades a tó na dezijiun sön les istanzes presentades tl tëmp de 60 dis. Sce la comisciun locala che ne tol nia na dezijiun ćina al terminn stabilì pora gnì descomponüda y metüda adöm danü.

24)
25)
L'art. 43, coma 7 é gnü sostituì insciö dal art. 1, coma 15, dla l.p. di 22 de jenà dl 2010, n. 2.

Art. 44 (Deliberaziuns che é sotmetüdes al control dla Repartiziun provinziala agricoltöra)  delibera sentenza

(1) Les autorisaziuns dles comisciuns locales por i mêsc stlüć che reverda la costituziun o la scomposiziun de mêsc stlüć o le destach de frabicać desvalis mëss gnì ortiades cun i documënć relatifs ala Repartiziun provinziala agricoltöra ćina 15 dis dala data dl provedimënt instës. Les autorisaziuns devënta esecutives do le decurs de 30 dis dala data de ortiada ala Repartiziun provinziala agricoltöra ater co sce la Repartiziun fej recurs te chësc tëmp ala Comisciun provinziala por i mêsc stlüć che po confermè, modifiché o anulè l´autorisaziun.

(2) Por les autorisaziuns menades ite cun lëtra racomandada cun recioiüda de revers vel sciöche dé dl´arcapita la data dla recioiüda de revers; por chëres menades ite sciöche spediziun postala ordinara vel la data dl protocol d´entrada dl ofize competënt. Sce l´autorisaziun vëgn presentada de porsona él l´ofize competënt che confermëia atira la recioiüda.

(3) Sce i ać n´é nia compleć vëgnel damanè do informaziuns implü y le termo de 30 dis vel dala data dla recioiüda dles informaziuns.

(4) La Repartiziun provinziala agricoltöra vidimëia les autorisaziuns deventades esecutives aplican l´anotaziun: “Esecutif aladô dl articul 44 dla lege sön i mêsc stlüć”.

massimeT.A.R. di Bolzano - Sentenza N. 334 del 05.07.2004 - Maso chiuso - delibera commissione locale - esecutività dopo 30 giorni - reclamo alla Commissione provinciale - interruzione del termine

Art. 45 (Numer legal)

(1) Por che les deliberaziuns sides dla comisciun locala che dla Comisciun provinziala por i mêsc stlüć ais validité mëss la maioranza de sü comëmbri ester presënć. Les deliberaziuns vëgn tutes a maioranza dles usc di presënć. A parité dles usc é la usc dl presidënt chëra dezidënta.

(2) Na copia dla dezijiun motivada ti vëgn notificada ales porsones che à tut pert ala prozedöra o a chi che à dërć che vëgn preiudicà a val´manira dala dezijiun.

Art. 46 (Recurs ala Comisciun provinziala por i mêsc stlüć)

(1) Cuntra les dezijiuns dla comisciun locala por i mêsc stlüć pol gnì fat recurs ala Comisciun provinziala por i mêsc stlüć tl tëmp de 30 dis dala data de notificaziun de chëstes.

(2) Chi che à n interès legitim al anulamënt o ala modificaziun dla dezijiun à le dërt de retlamaziun.

Art. 47 (Dezijiuns dla Comisciun provinziala por i mêsc stlüć)

(1) La Comisciun provinziala por i mêsc stlüć delibrëia sön les retlamaziuns y iudichëia tla cossa instëssa. Ara po inće se limité a anulè i provedimënć dla comisciun locala por i mêsc stlüć y renvié la chestiun a chëst´ultima.

(2) La dezijiun dla Comisciun provinziala por i mêsc stlüć é definitiva sön tru aministratif.

Art. 48 (Detlaraziun de esecutivité dles dezijiuns)

(1) Les dezijiuns, les desposiziuns o les detlaraziuns dles comisciuns locales por i mêsc stlüć ne devënta nia definitives y esecutives dan dal decurs dl termo por presentè recurs. Sön i ać menà inanta d´atres autoritês o a ofizi por l´esecuziun mëssel gnì atestè l´esecutivité. L´efiziënza de vigni singula autorisaziun dada fora dales comisciuns por i mêsc stlüć se desfanta sce ara ne vëgn nia adorada tl tëmp de dui agn da canche ara é deventada definitiva.

(2) Les dezijiuns, les desposiziuns o les detlaraziuns dles comisciuns locales por i mêsc stlüć che à tut sö l´istanza dl proprietar unich o dla proprietara unica, de düć i comproprietars o de dötes les comproprietares, di coarpadus o dles coarpadësses é atira esecutives. L´esecutivité aprontada é atestada dal presidënt o dala presidënta dla comisciun sön ur dl at relatif.

(3) Dai provedimënć aladô de chësc articul mëssel resulté, fora di dać anagrafics di proprietars o dles proprietares, inće la situaziun patrimoniala sce ai/ares é maridà/maridades.

Art. 49 (Regolamënt d’esecuziun)

(1) Cun le regolamënt d´esecuziun vëgnel stabilìi titui de stüde y i diploms preodüs dal articul 2, coma 3, lëtra a), la formaziun che vëgn reconesciüda aladô dl articul 14, coma 1, lëtra c), y i criters por la stima dl prisc d´assunziun aladô dl articul 20.26)

26)
L'art. 49 é gnü sostituì dal art. 4, coma 4, dla l.p. di 20 de jügn 2005, n. 4.

Art. 50 (Normes transitores)

(1) La Comisciun provinziala y les comisciuns locales por i mêsc stlüć che à l´inćiaria canche chësta lege va en forza eserzitëia sües funziuns ćina ala fin dla perioda de nomina.

Art. 51 (Aboliziun de normes)

(1) Cun la jüda en forza de chësta lege vëgn abolides dötes les normes che reverda i mêsc stlüć en particolar:

  1. le decret dl Presidënt dla Junta provinziala dl 28 de dezëmber 1978, n. 32, “Aprovaziun dl test unifiché dles leges provinziales sön l´ordinamënt di mêsc stlüć”,
  2. la lege provinziala dl 29 de merz 1954, n. 1,
  3. la lege provinziala dl 2 de setëmber 1954, n. 2,
  4. la lege provinziala dl 25 de dezëmber 1959, n. 10,
  5. la lege provinziala dl 25 de messè 1978, n. 33,
  6. i articui da 1 ćina intlusivamënter 15 dla lege provinziala dl 26 de merz 1982, n. 10,
  7. i articui da 1 ćina intlusivamënter 7 dla lege provinziala dl 24 de forà 1993, n. 5.

Art. 52 (Denominaziun de chësta lege)

(1) Chësta lege vëgn denominada “Lege sön i mêsc stlüć 2001”(L. söi m.st).

Chësta lege gnarà publicada tl Boletin Ofizial dla Regiun. A vignun che al ti speta é oblié da la osservè y da la fà osservè sciöche lege dla Provinzia.

indice